काठमाडौं, साउन ११ — त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) व्यवस्थापन संकायअन्तर्गत एमबिएस प्रथम सेमेस्टरको प्रश्नपत्र लीक प्रकरणमा प्रहरीले २४ घण्टाभित्र मुख्य आरोपीलाई पक्राउ गरेको छ। शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलले नेपाल प्रहरीसँग तत्काल समन्वय गरी अनुसन्धान अघि बढाएकाले घटनामा संलग्न मुख्य आरोपीलाई छोटो समयमै नियन्त्रणमा लिन सफल भएको बताएका छन्।
गत शुक्रबार दिउँसो १२ बजे सुरु भएको ‘अर्गनाइजेसनल बिहेबियर’ विषयको परीक्षा सुरु भएको करिब पाँच मिनेटमै प्रश्नपत्र सामाजिक सञ्जाल र ह्वाट्सएप समूहमा सार्वजनिक भएको थियो। घटनापछि शिक्षामन्त्री पोखरेलले तत्काल प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीसँग सम्पर्क गरी अनुसन्धान अघि बढाउन निर्देशन दिएका थिए।
मन्त्री पोखरेलका अनुसार केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सिआइबी) र साइबर ब्युरोलाई परिचालन गरी डिजिटल प्रमाण, ह्वाट्सएप समूह र अन्य प्रविधिमार्फत अनुसन्धान गरिएको थियो। त्यसको परिणामस्वरूप २४ घण्टा नबित्दै घटनामा संलग्न मुख्य आरोपी पक्राउ परेका हुन्।
ह्वाट्सएप समूहबाट सार्वजनिक भएको थियो प्रश्नपत्र
प्रहरी अनुसन्धानअनुसार ‘एमबिएस फ्रस्ट सेम सेक्सन सी’ नामक १,०२३ सदस्य रहेको ह्वाट्सएप समूहमा ‘सुलभ सर’ नाम प्रयोग गर्ने व्यक्तिले परीक्षा सुरु भएको केही मिनेटमै प्रश्नपत्रको तस्वीर सार्वजनिक गरेका थिए।
त्यसपछि समूहका केही सदस्यहरूले उत्तर मागेका थिए भने केही मिनेटमै पीडीएफमार्फत सम्भावित समाधानसमेत साझा गरिएको देखिएको छ। घटनाको स्क्रिनसट सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक भएपछि प्रश्नपत्र लीक भएको पुष्टि भएको थियो।
मुख्य आरोपीको पहिचान सार्वजनिक
केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सिआइबी)ले प्रश्नपत्र लीक प्रकरणमा संलग्न मुख्य आरोपी कैलालीको घोडाघोडी नगरपालिका–११ स्थायी घर भई हाल भक्तपुरको मध्यपुर थिमी–१ बस्ने ३३ वर्षीय सन्दीप सिंह रहेको जनाएको छ।
प्रहरीले प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा अन्य २–३ जनालाई पनि नियन्त्रणमा लिएर सोधपुछ गरेको भए पनि उनीहरूको संलग्नता पुष्टि नभएपछि रिहा गरिएको जनाएको छ।
छानबिन समिति गठन
घटनापछि त्रिवि व्यवस्थापन संकायको डिन कार्यालयले प्राडा. अच्युत ज्ञवालीको संयोजकत्वमा तीन सदस्यीय छानबिन समिति गठन गरेको छ।
समितिमा:
- सहप्राध्यापक डा. पुष्कर रैखला
- सहप्राध्यापक डा. महेशराज ओझा
सदस्य रहेका छन्।
समितिलाई प्रश्नपत्र कसरी बाहिरियो, सुरक्षा प्रणालीमा कहाँ कमजोरी रह्यो र भविष्यमा यस्ता घटना रोक्न आवश्यक सुधारका उपायबारे अध्ययन गरी सात दिनभित्र प्रतिवेदन बुझाउन निर्देशन दिइएको छ।
शिक्षामन्त्रीः प्रणाली सुधारको अवसर
शिक्षामन्त्री पोखरेलले प्रश्नपत्र लीकलाई केवल आपराधिक घटना मात्र नभई परीक्षा प्रणालीभित्र रहेका कमजोरी सुधार्ने अवसरका रूपमा लिनुपर्ने बताएका छन्।
उनका अनुसार प्रश्नपत्रको सुरक्षा, परीक्षा सञ्चालन प्रक्रिया तथा आन्तरिक नियन्त्रण प्रणालीको पुनरावलोकन गरी आवश्यक कानुनी र संस्थागत सुधार गरिनेछ।
उनले इमानदार विद्यार्थीको मेहनतमाथि अन्याय हुन नदिन तथा शिक्षा प्रणालीप्रतिको जनविश्वास कायम राख्न दोषी जोसुकै भए पनि कानुनअनुसार कारबाही गरिने स्पष्ट गरेका छन्।
प्रमुख बुँदा
- एमबिएस प्रथम सेमेस्टरको प्रश्नपत्र परीक्षा सुरु भएको पाँच मिनेटमै ह्वाट्सएपमा सार्वजनिक भएको थियो।
- प्रहरीको अनुसन्धानपछि २४ घण्टाभित्र मुख्य आरोपी पक्राउ परेका छन्।
- सिआइबीले मुख्य आरोपीका रूपमा ३३ वर्षीय सन्दीप सिंहको नाम सार्वजनिक गरेको छ।
- त्रिविले तीन सदस्यीय छानबिन समिति गठन गरी सात दिनभित्र प्रतिवेदन बुझाउन निर्देशन दिएको छ।
- शिक्षा मन्त्रालयले परीक्षा प्रणालीलाई थप सुरक्षित, पारदर्शी र विश्वसनीय बनाउन सुधार प्रक्रिया अघि बढाउने जनाएको छ।
