काठमाडौं, साउन ११ — सात वर्षअघि निर्माण सुरु भएको नेपालको पहिलो आधुनिक सडक सुरुङमार्ग नागढुंगा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग सोमबार औपचारिक रूपमा उद्घाटन गरिएको छ। काठमाडौंको दहचोक र धादिङको सिस्नेखोलालाई जोड्ने यो सुरुङमार्गको उद्घाटन पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनिल लम्सालले गरेका हुन्।

उद्घाटन समारोहमा नेपालका लागि जापानी राजदूत मायदा तोरू, जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका) का अध्यक्ष तथा नेपाल र जापानका उच्च अधिकारीहरूको सहभागिता रहेको थियो।

२०७६ कात्तिक ४ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शिलान्यास गरेको यो आयोजना २०८१ वैशाख ३ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री **पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’**को कार्यकालमा ‘ब्रेकथ्रु’ भएको थियो। निर्माण सम्पन्न भएपछि सोमबारदेखि सुरुङमार्ग सीमित रूपमा सञ्चालनमा आएको हो।

पहिलो चरणमा अत्यावश्यक सवारीलाई मात्र अनुमति

सुरुवाती चरणमा एम्बुलेन्स, सुरक्षा निकायका सवारी र अन्य अत्यावश्यक सेवाका सवारी साधनलाई मात्र सुरुङमार्ग प्रयोग गर्न दिइनेछ। केही दिन सुरक्षा प्रणाली र ट्राफिक व्यवस्थापनको परीक्षण गरेपछि अन्य सवारीसाधनका लागि पनि सञ्चालन खुला गरिनेछ।

परीक्षण अवधिभर सुरुङमार्ग प्रयोग गर्ने सवारीसाधनबाट कुनै शुल्क नलिइने जनाइएको छ।

२.६८८ किलोमिटर लामो सुरुङ

मुख्य सुरुङको लम्बाइ २,६८८ मिटर रहेको छ। यो आयोजनाले धादिङको सिस्नेखोलाबाट काठमाडौंको बलम्बुसम्मको दूरी करिब ३ किलोमिटरले घटाउनेछ।

हाल करिब ८ किलोमिटर रहेको सिस्नेखोला–बलम्बु सडक दूरी सुरुङमार्ग सञ्चालनपछि करिब ५ किलोमिटरमा सीमित हुनेछ।

जाम घट्ने, समय र इन्धन बचत हुने अपेक्षा

नागढुंगा क्षेत्रमा वर्षौंदेखि हुने ट्राफिक जामलाई कम गर्ने उद्देश्यले निर्माण गरिएको सुरुङमार्ग सञ्चालनपछि यात्रुहरूले उल्लेखनीय समय बचत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

आयोजनाका अनुसार:

• काठमाडौं प्रवेश गर्दा करिब ३३ मिनेट समय बचत हुनेछ।
• काठमाडौंबाट बाहिरिँदा करिब २३ मिनेट समय बचत हुनेछ।

छोटो दूरी र सहज आवागमनका कारण इन्धन खपतमा पनि उल्लेखनीय कमी आउने विश्वास गरिएको छ।

कसलाई प्रवेश निषेध?

सुरुङमार्गमा:

• पैदलयात्री,
• मोटरसाइकल,
• स्कुटर,
• तीनपांग्रे सवारी,
• पेट्रोलियम तथा अन्य प्रज्वलनशील पदार्थ बोकेका सवारी,
• विस्फोटक पदार्थ बोकेका सवारी

लाई प्रवेश निषेध गरिएको छ।

कार, भ्यान, माइक्रोबस, बस, ट्रक तथा अन्य चारपांग्रे सवारी भने नियमित सञ्चालनपछि सुरुङमार्ग प्रयोग गर्न पाउनेछन्।

सवारी शुल्क

नियमित सञ्चालनपछि तोकिएको शुल्क:

सवारीसाधन	काठमाडौं प्रवेश	काठमाडौं बाहिर
कार/भ्यान/पिकअप/माइक्रो	रु. ६५	रु. ६०
मिनीबस/मिनी ट्रक	रु. ११५	रु. ८०
बस/सिंगल एक्सल ट्रक	रु. २६०	रु. २००
मल्टी एक्सल ट्रक तथा भारी उपकरण	रु. ६००	रु. २५०

सुरक्षाका लागि छुट्टै उद्धार सुरुङ

आयोजनामा एउटा मुख्य सुरुङसँगै २,५५७ मिटर लामो उद्धार (रेस्क्यु) सुरुङ पनि निर्माण गरिएको छ।

मुख्य र उद्धार सुरुङबीच सात स्थानमा ‘क्रस प्यासेज’ निर्माण गरिएका छन्, जसबाट आकस्मिक अवस्थामा दमकल, एम्बुलेन्स र उद्धार टोलीले आवतजावत गर्न सक्नेछन्।

सुरुङभित्र:

• सिसिटिभी निगरानी,
• जेट फ्यान,
• भेन्टिलेसन प्रणाली,
• आपतकालीन सञ्चार प्रणाली,
• दमकल तथा उद्धार सुविधा,
• निरन्तर अक्सिजन प्रवाह

जस्ता आधुनिक सुरक्षा व्यवस्था जडान गरिएको छ।

२८ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको परियोजना

नागढुंगा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग निर्माणमा जापान सरकारको करिब २२ अर्ब रुपैयाँ बराबरको सहुलियतपूर्ण ऋण र नेपाल सरकारको करिब ६ अर्ब रुपैयाँ लगानी रहेको छ।

सुरुङमार्गको सञ्चालन तथा व्यवस्थापनको जिम्मेवारी चिनियाँ संयुक्त उद्यम कम्पनी युक्सिन–एआरटीले पाएको छ।

मुख्य बुँदा

• नेपालको पहिलो आधुनिक सडक सुरुङमार्ग औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा आएको छ।
• सुरुवाती चरणमा अत्यावश्यक सवारीलाई मात्र प्रवेश दिइनेछ।
• सुरुङमार्गले करिब ३ किलोमिटर दूरी तथा २३–३३ मिनेटसम्म यात्रा समय बचत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
• मोटरसाइकल, स्कुटर र पैदलयात्रीलाई सुरुङमार्गमा प्रवेश निषेध गरिएको छ।
• परियोजना जापानको सहुलियतपूर्ण ऋण र नेपाल सरकारको संयुक्त लगानीमा निर्माण भएको हो।