डीडीसीको घिउ पहिलोपटक दुबई निर्यात, ६ सय किलोबाट व्यावसायिक यात्रा सुरु

काठमाडौँ । नेपाल सरकारको स्वामित्वमा रहेको दुग्ध विकास संस्थान (डीडीसी)ले प्रशोधित घिउ पहिलोपटक संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)को दुबईमा व्यावसायिक रूपमा निर्यात गर्न थालेको छ। डीडीसी र ‘रातो र चन्द्र–सूर्य इन्टरनेसनल’ कम्पनीबीच भएको सम्झौताअनुसार सुरुआती चरणमा ६ सय किलो घिउ दुबई पठाइएको हो।

लामो समयदेखि बिक्री नभएर डीडीसीका गोदाममा थुप्रिँदै आएको मक्खनलाई घिउमा रूपान्तरण गरी अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पठाउन थालेपछि संस्थानको मौज्दात व्यवस्थापनमा राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। आन्तरिक बजारमा बटरको खपत सीमित हुँदा डीडीसीले वर्षेनि मौज्दात र ‘मिल्क होलिडे’को समस्या झेल्दै आएको थियो।

संस्थानका महाप्रबन्धक शरणकुमार पाण्डेका अनुसार मौज्दात लामो समयसम्म राख्दा भण्डारण खर्च बढ्नुका साथै संस्थानको ठूलो कार्यपुँजी रोकिने गरेको थियो। यही समस्याको समाधानका लागि बटरलाई प्रशोधन गरी घिउ बनाएर विदेशी बजारमा पठाउने रणनीति अघि सारिएको हो।

डीडीसी र निर्यातकर्ता कम्पनीबीच खाडी मुलुकमा वार्षिक न्यूनतम ५० हजार किलो अर्थात् ५० टन घिउ आपूर्ति गर्ने सम्झौता भएको छ। सो सम्झौताअनुसार पहिलो चरणमा परीक्षणका रूपमा ६ सय किलो घिउ दुबई पठाइएको हो, जसको नेपाली बजार मूल्य करिब ५ लाख ५० हजार रुपैयाँ बराबर रहेको जनाइएको छ।

दुबईको कडा खाद्य सुरक्षा मापदण्ड पूरा गर्न डीडीसीले खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागबाट घिउको गुणस्तर परीक्षण तथा आवश्यक स्वास्थ्य प्रमाणपत्र लिएको जनाएको छ। दुबईमा पनि आयातकर्ता कम्पनीले स्थानीय नियामक निकायबाट आवश्यक आयात स्वीकृति प्राप्त गरेको छ।

उपभोक्ताको आवश्यकता र बजारलाई ध्यानमा राख्दै घिउलाई ३५० मिलिलिटरको सिसाको जारमा प्याकेजिङ गरिएको छ। उक्त प्याकेजिङमा घिउको गुणस्तर तथा सुगन्ध सुरक्षित रहने र उपभोग्य अवधि एक वर्षसम्म रहने बताइएको छ।

डीडीसीले हाल किसानको भुक्तानी अवस्थामा करिब ९० प्रतिशत सुधार ल्याइसकेको जनाएको छ। निर्यातबाट प्राप्त हुने आम्दानीले किसानको बाँकी भुक्तानीलाई थप सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

डीडीसी घिउ निर्यातका मुख्य तथ्यांक

विवरण	तथ्यांक
पहिलो चरणमा दुबई निर्यात	६ सय किलो
वार्षिक न्यूनतम आपूर्ति सम्झौता	५० हजार किलो (५० टन)
पहिलो खेपको अनुमानित मूल्य	करिब ५ लाख ५० हजार रुपैयाँ
हाल डीडीसीसँग रहेको बटर मौज्दात	करिब १३५ टन
किसानको भुक्तानीमा सुधार	करिब ९० प्रतिशत
घिउको प्याकेजिङ	३५० मिलिलिटरको सिसाको जार
घिउको उपभोग्य अवधि	करिब १ वर्ष

नेपालबाट घिउ निर्यातको तथ्यांक

आर्थिक वर्ष	निर्यात परिमाण	निर्यात मूल्य
२०७८/७९	२१ हजार ६ सय २९ किलो	१ करोड ९३ लाख ५२ हजार रुपैयाँ
२०८०/८१	१८ हजार ९ सय २३ किलो	१ करोड ९६ लाख २ हजार रुपैयाँ
२०८२/८३	३९ हजार ८ सय ५९ किलो	४ करोड ३३ लाख ४४ हजार रुपैयाँ

डीडीसीले दुबईपछि मलेसिया, दक्षिण कोरिया र जापानमा समेत घिउ निर्यात विस्तार गर्ने तयारी गरेको जनाएको छ। संस्थानले आगामी असोजदेखि धुलो दुध प्लान्ट पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गरी हिउँदमा हुने अतिरिक्त दूधलाई बटर र पाउडरमा रूपान्तरण गर्ने योजना पनि अघि बढाएको छ।