काठमाडौँ/अन्तर्राष्ट्रिय डेस्क — सामाजिक सञ्जालमा अहिले एउटा भिडियोले निकै चर्चा पाइरहेको छ, जसमा एक युवाले उडिरहेको विमानको झ्यालबाट मोबाइल बाहिर झारेर भिडियो खिचिरहेको देखिन्छ। ‘अचम्म’ र ‘भाइरल’ ट्यागका साथ शेयर भइरहेको यो भिडियोले धेरै यात्रु र इन्टरनेट प्रयोगकर्तालाई अचम्ममा पारेको छ। भिडियोमा देखाइए अनुसार विमान निकै उचाइमा रहँदा ती युवाले सुरक्षा नियमको धज्जी उडाउँदै यस्तो हर्कत गरेका थिए, जसका कारण अन्य यात्रुहरू समेत त्रसित बनेका थिए।
के यो वास्तविक घटना हो? (तथ्य जाँच)
हाम्रो विशेष तथ्य जाँच (Fact Check) का अनुसार, यो भिडियो शतप्रतिशत वास्तविक नभई आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरेर बनाइएको भ्रमपूर्ण सामग्री हो। विमानको झ्यालमा हुने सुरक्षा कवच र हावाको अत्यधिक चापका कारण उडिरहेको जहाजको झ्यालबाट मोबाइल वा अन्य कुनै वस्तु बाहिर निकाल्नु भौतिक रूपमा असम्भव प्राय: हुन्छ। यस्ता भिडियोहरू प्रायः ‘ग्रिन स्क्रिन’ (Green Screen) वा CGI (Computer Generated Imagery) प्रविधि प्रयोग गरेर ‘भ्युज र लाइक’ कमाउने उद्देश्यले बनाइएका हुन्छन्।
यद्यपि, यस्ता भ्रामक भिडियोहरूको सिको गर्दै वास्तविक उडानमा स्टन्ट देखाउन खोज्नु ज्यादै जोखिमपूर्ण र कानुनी रूपमा दण्डनीय अपराध हो। अन्तर्राष्ट्रिय उडान नियम अनुसार विमानभित्र यस्ता उच्छृङ्खल गतिविधि गर्ने यात्रुलाई ‘नो-फ्लाई लिस्ट’ (आजीवन प्रतिबन्ध) मा राख्ने, ठुलो रकम जरिवाना गर्ने र जेल सजाय समेत हुन सक्ने प्रावधान छ।
त्यसैले, सामाजिक सञ्जालमा देखिने सबै ‘सनसनीपूर्ण’ लाग्ने भिडियोहरू सत्य हुँदैनन्। यस्ता सामग्री शेयर गर्नुअघि आधिकारिक समाचार स्रोतहरूबाट पुष्टि गर्नु नै बुद्धिमानी हुन्छ।
