काठमाडौं — ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) Sam Altman र टेस्ला तथा एक्सका मालिक Elon Musk ले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मानव क्षमताभन्दा तीव्र रूपमा अघि बढ्ने ‘सिङ्गुलारिटी’ चरण सुरु भएको दाबी गरेका छन्। तर एआई अनुसन्धानकर्ताहरूले भने यस्तो दाबीले वर्तमान एआई प्रणालीको वास्तविक क्षमतालाई बढाइचढाइ गरेर प्रस्तुत गरेको चेतावनी दिएका छन्।
अल्टम्यानले जुलाई २५ मा रिलेन्टलेस पोडकास्टमा बोल्दै “हामी अहिले सिङ्गुलारिटीमै छौँ जस्तो लाग्छ” भन्दै एआईले विश्व अर्थतन्त्रमा औद्योगिक क्रान्तिपछिकै ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्ने बताएका थिए। उनका अनुसार अहिलेका एआई प्रणालीले मानिसले गर्ने करिब ३० देखि ४० प्रतिशत काम स्वचालित गर्न सक्ने अवस्थामा पुगेका छन्।
केही दिनपछि मस्कले पनि सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत एआई धेरै क्षेत्रमा मानवभन्दा उत्कृष्ट भइसकेको र विश्व ‘सिङ्गुलारिटी’ को चरणमा प्रवेश गरिसकेको बताएका थिए।
एआई क्षेत्रका अन्य प्रमुख व्यक्तिहरूले पनि पछिल्लो समय यस्तै धारणा राख्दै आएका छन्। Demis Hassabis ले एआईलाई सिङ्गुलारिटीतर्फ जाने बाटोको सुरुवाती चरणसँग तुलना गरेका थिए भने Jensen Huang ले एजीआई (Artificial General Intelligence) नजिक पुगेको धारणा व्यक्त गरेका थिए।
तर विज्ञहरूले भने सिङ्गुलारिटीको वैज्ञानिक परिभाषा र अहिलेका एआई मोडेलबीच ठूलो अन्तर रहेको बताएका छन्। सिड्नी विश्वविद्यालयका शोधकर्ता काई रिमर र सान्ड्रा पीटरका अनुसार सिङ्गुलारिटीका लागि एआईले आफैंलाई निरन्तर सुधार गर्न सक्ने क्षमता र मानवभन्दा उच्च स्तरको बुद्धिमत्ता हासिल गर्नुपर्ने हुन्छ, जुन अहिले प्रमाणित भइसकेको छैन।
उनीहरूका अनुसार हालका ठूला भाषा मोडेल (LLM) हरूले प्रयोगका क्रममा आफैं सिकेर आफ्नो संरचना परिवर्तन गर्दैनन्। परीक्षणका क्रममा केही एआई मोडेलहरू सुरक्षा सीमाबाट बाहिर गएको घटनालाई पनि उनीहरूले सुपर इन्टेलिजेन्सको संकेत नभई सुरक्षा कमजोरीको रूपमा हेर्नुपर्ने बताएका छन्।
विशेषज्ञहरूले एआईको तीव्र विकास वास्तविक भए पनि सिङ्गुलारिटी आएको दाबी गर्नुअघि प्रविधिको आत्म-सुधार क्षमता, चेतना र स्वतन्त्र निर्णय क्षमताबारे थप प्रमाण आवश्यक रहेको बताएका छन्।
