काठमाडौं । पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा भएको तीव्र वृद्धिसँगै नेपाली बजारमा विद्युतीय दुईपाङ्ग्रे सवारी साधन (ईभी) को माग उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। विशेषगरी पश्चिम एसियामा चर्किएको भूराजनीतिक द्वन्द्वको असर विश्व बजार हुँदै नेपालसम्म आइपुग्दा उपभोक्ता ईभीतर्फ आकर्षित भएका हुन्।
बजारमा पहिले फाट्टफुट्ट मात्र देखिने ग्राहक अहिले उल्लेख्य रूपमा बढेका छन्। याडिया टु ह्वीलर्सका लागि आधिकारिक बिक्रेता कुजु नेपालका निर्देशक उमिद श्रेष्ठका अनुसार ईभी स्कुटरको बिक्री विगतको तुलनामा झण्डै दोब्बर पुगेको छ। “सोधपुछ गर्नेको संख्या मात्र होइन, वास्तविक बिक्री पनि तीव्र रूपमा बढेको छ,” उनले बताए।
मिडियम रेन्ज स्कुटरमा सबैभन्दा बढी आकर्षण
हाल बजारमा डेढ लाखदेखि तीन लाख रुपैयाँ मूल्य र ८०–१२० किलोमिटर रेन्ज दिने स्कुटरहरूको माग सबैभन्दा उच्च रहेको बिक्रेताहरू बताउँछन्। यस्ता स्कुटर दैनिक कार्यालय आवतजावत गर्ने निम्न तथा मध्यम वर्गका उपभोक्ताको पहिलो रोजाइ बनेका छन्।
लो–रेन्ज (३०–५० किमी) र लङ–रेन्ज (१२०–२०० किमी वा सोभन्दा माथि) स्कुटर पनि बजारमा उपलब्ध भए पनि किफायती मूल्य र पर्याप्त रेन्जका कारण मिडियम सेग्मेन्टले बजार कब्जा गरिरहेको छ। डिलरहरूका अनुसार लोकप्रिय मोडलहरू स्टक सकिएर नयाँ आयात गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ।
खर्च घटाउने मुख्य कारण
उपभोक्ता आकर्षणको मुख्य कारण सञ्चालन खर्चमा उल्लेखनीय बचत हो। बिक्रेताहरूका अनुसार ईभीमा लाग्ने बिजुली खर्च पेट्रोलको तुलनामा १० प्रतिशतभन्दा पनि कम पर्छ। यसले दैनिक खर्च बचत गर्दै किस्ता (ईएमआई) तिर्न सहज बनाएको छ।
“धेरै ग्राहक पुरानो पेट्रोल स्कुटर बेचेर केही डाउन पेमेन्ट र बाँकी किस्तामा ईभी किन्न चाहन्छन्,” एक डिलरले भने, “पेट्रोल खर्च बचतले नै ईएमआई धान्ने अवस्था छ।”
व्यावसायिक प्रयोगमा लङ–रेन्जको माग
राइड सेयरिङ तथा डेलिभरी सेवामा संलग्न युवाहरूबीच लङ–रेन्ज स्कुटरको माग बढ्दो छ। दिनभर प्रयोग गर्नुपर्ने भएकाले उच्च क्षमता र ब्याट्री स्वापिङ सुविधा भएका मोडलहरू रोजाइमा पर्ने गरेका छन्।
बिक्री बढे पनि विश्वासमा अझै कमी
बजार विस्तार भए पनि उपभोक्तामा पूर्ण विश्वास भने अझै कायम हुन सकेको छैन। ठूला अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डको सीमित उपस्थिति, सर्भिस नेटवर्कको कमी, र गुणस्तरसम्बन्धी आशंका मुख्य कारणका रूपमा देखिएका छन्।
साथै, नीतिगत अस्थिरता र नियमन कमजोर हुँदा गुणस्तरहीन सवारी साधन समेत बजारमा भित्रिने गरेको व्यवसायीहरूको गुनासो छ। बिक्रीपछि सेवा नदिई बजारबाट गायब हुने प्रवृत्तिले उपभोक्ताको विश्वास झन् कमजोर बनाएको उनीहरूको भनाइ छ।
रिसेल भ्यालु पनि चुनौती
ईभीप्रति संशय बढ्नुको अर्को कारण रिसेल भ्यालुको अनिश्चितता हो। पेट्रोल सवारी साधनको तुलनामा ईभीको सेकेन्ड ह्यान्ड मूल्य अनुमान गर्न कठिन हुने गरेको छ। व्यवसायीहरूका अनुसार पाँच वर्षपछि ईभीको मूल्य निकै घट्न सक्छ।
तर, उनीहरू समग्र खर्च तुलना गर्दा ईभी अझै किफायती हुने दाबी गर्छन्। “पेट्रोल खर्च र मर्मतमा हुने बचत जोड्दा रिसेल भ्यालु कम भए पनि ग्राहक नाफामै हुन्छ,” श्रेष्ठले बताए।
निष्कर्ष
पेट्रोलियम मूल्यवृद्धिले प्रेरित गरेको यो मागले नेपालमा विद्युतीय सवारीको सम्भावना उजागर गरेको छ। तर दिगो विस्तारका लागि स्पष्ट नीति, गुणस्तरीय सेवा र उपभोक्ता विश्वास निर्माण अझै आवश्यक देखिन्छ।
