काठमाडौँ। दक्षिण कोरियाली बहुराष्ट्रिय प्रविधि कम्पनी सामसुङ इलेक्ट्रोनिक्स र कर्मचारी युनियनबीचको अन्तिम चरणको तलब र बोनस वार्ता असफल भएपछि ४७,००० भन्दा बढी कामदारहरू १८ दिने ऐतिहासिक हडतालमा उत्रिएका छन्। मे २१ देखि जुन ७ सम्म चल्ने यस आन्दोलनले विश्वभरका स्मार्टफोन, ल्यापटप र एआई (AI) डाटा सेन्टरमा प्रयोग हुने मेमोरी चिपको आपूर्ति ठप्प पार्न सक्ने खतरा बढेको छ। यो घोषणा लगत्तै सेयर बजारमा सामसुङको सेयर मूल्य समेत करिब ३ प्रतिशतले ओरालो लागेको छ।
विवादको मुख्य जड कम्पनीको बोनस प्रणाली बनेको छ, जहाँ कर्मचारीहरूले प्रतिस्पर्धी कम्पनी ‘एसके हाइनिक्स’ सरह अपरेटिङ नाफाको १५ प्रतिशत बोनस कोषमा छुट्याउन माग गरेका छन्। कम्पनीले सन् २०२६ का लागि एक पटकका लागि १३ प्रतिशत बोनस दिने प्रस्ताव गरे पनि स्थायी नियम परिवर्तन गर्न अस्वीकार गरेपछि वार्ता भाँडिएको हो। अदालतले सुरक्षा र अत्यावश्यक उत्पादन नरोक्न अन्तरिम आदेश जारी गरे पनि हडतालले कम्पनीलाई ठूलो दबाबमा पारेको छ।
एकै दिनमा खर्बौँको क्षति हुने चेतावनी
यस हडतालले सामसुङलाई मात्र नभई दक्षिण कोरियाको समग्र अर्थतन्त्रलाई नै ठूलो धक्का लाग्ने अनुमान गरिएको छ। दक्षिण कोरियाका प्रधानमन्त्री किम मिन-सोकका अनुसार चिप उत्पादनमा मात्र एक दिन अवरोध हुँदा झन्डै १ ट्रिलियन वोन (लगभग ८८ अर्ब नेपाली रुपैयाँ) प्रत्यक्ष नोक्सान हुनेछ। विश्लेषकहरूले यो १८ दिने हडताल पूर्ण रूपमा सफल भएमा कम्पनीले करिब ३० ट्रिलियन वोन ($२० बिलियन) सम्मको ठूलो आर्थिक क्षति बेहोर्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन्।
स्थिति नियन्त्रण बाहिर जान थालेपछि दक्षिण कोरियाली सरकारले चिन्ता व्यक्त गर्दै देशको अर्थतन्त्र बचाउन आपतकालीन मध्यस्थता अधिकार प्रयोग गर्न सक्ने संकेत दिएको छ। यता युनियनका प्रतिनिधि चोई सुंग-होले कम्पनीले उचित र स्थायी प्रस्ताव नल्याएसम्म आन्दोलन नरोकिने स्पष्ट पारेका छन्। विश्व बजारमा डिभाइसहरूको मूल्य बढ्न सक्ने डरले अहिले प्रविधि क्षेत्रका लगानीकर्ताहरू निकै सतर्क बनेका छन्।
