प्रतिष्ठित अमेरिकी म्यागजिन ‘टाइम’ (TIME) ले सार्वजनिक गरेको सन् २०२६ का विश्वका १०० प्रभावशाली व्यक्तिको सूचीमा नेपालका चर्चित नेता बालेन शाह (बालेन्द्र शाह) पर्न सफल हुनुभएको छ। र्याप संगीतको क्षेत्रबाट राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका शाहलाई टाइमले ‘लीडर्स’ विधा अन्तर्गत प्रभावशाली व्यक्तित्वको रूपमा स्थान दिएको हो। यो सूचीमा पर्नु केवल बालेनको व्यक्तिगत सफलता मात्र नभई, नेपाली राजनीतिमा भइरहेको एउटा ठुलो परिवर्तनको विश्वव्यापी मान्यता पनि हो।
टाइम १०० सूचीमा पर्नुको अर्थ के हो?
‘टाइम १००’ विश्वकै सबैभन्दा शक्तिशाली र प्रभावकारी मानिने वार्षिक सूची हो। यसमा पर्नु भनेको कुनै पनि व्यक्तिले आफ्नो क्षेत्रमा वा विश्व राजनीतिमा कति ठुलो प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने कुराको प्रमाण हो। यस सूचीमा विश्वभरका राष्ट्रप्रमुख, वैज्ञानिक, कलाकार र सामाजिक अभियन्ताहरू समावेश गरिन्छ। बालेन शाहलाई यस सूचीमा राख्दै टाइमले उनलाई दक्षिण एसियाको ‘पुरातनवादी र वंशवादी राजनीति’ विरुद्धको एउटा बलियो प्रतिको रूपमा व्याख्या गरेको छ। इन्जिनियरिङ पृष्ठभूमिका शाहले काठमाडौँको मेयर हुँदा फोहोर व्यवस्थापन, शिक्षा र स्वास्थ्यमा देखाएको सुधारका कदमहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय जगतले नजिकबाट नियालिरहेको यो उपलब्धिले पुष्टि गर्दछ।
यसअघि यो सूचीमा को-को परेका थिए?
नेपालबाट यसअघि पनि केही सिमित तर महत्वपूर्ण व्यक्तित्वहरूले ‘टाइम १००’ मा स्थान पाएका छन्। तर, राजनीतिक क्षेत्रबाट यसरी प्रभावशाली सूचिमा पर्ने बालेन शाह मुख्य व्यक्तित्व बन्नुभएको छ। यसअघिका चर्चित नामहरू यस्ता छन्:
- अनुराधा कोइराला (२०१०): माइती नेपालकी संस्थापक कोइरालालाई मानव बेचबिखन विरुद्धको उनको अतुलनीय योगदानका लागि यो सूचीमा समावेश गरिएको थियो।
- सपना प्रधान मल्ल (२००८): महिला अधिकार र न्यायको क्षेत्रमा पुर्याएको योगदानका लागि वरिष्ठ अधिवक्ता (हाल सर्वोच्च अदालतकी न्यायाधीश) मल्ल यो सूचीमा अटाउनुभएको थियो।
- बिनोद चौधरी: नेपालका एक मात्र डलर अर्बपति चौधरीको चर्चा पनि विभिन्न समयमा टाइमका बिजनेस कोलमहरूमा हुने गरेको छ, यद्यपि १०० प्रभावशालीको मूल सूचीमा मुख्यगरी सामाजिक र राजनीतिक प्रभाव बढी हेरिन्छ।
नेपालको लागि यो उपलब्धिका खास कारणहरू
बालेन शाहको यो सफलताले नेपालको ‘युवा शक्ति’ लाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा चिनाएको छ। म्यागजिनका सम्पादक चार्ली क्याम्पबेलले उनलाई ‘युवा विद्रोह’ (Youthquake) को संज्ञा दिएका छन्, जसले नेपालका ३ करोड जनताको आशालाई बोकेको छ।
- राजनीतिक सन्देश: यो सूचीले नेपालमा पुराना दलहरूको विकल्पमा नयाँ र प्राविधिक ज्ञान भएका युवाहरूको उदय भइरहेको सन्देश विश्वभर फैलाएको छ।
- प्रशासनिक सुधारको चर्चा: काठमाडौँमा उनले कर्मचारीतन्त्रको ‘रातो फित्ता’ (Red Tape) काटेर जुन गतिमा काम गर्ने प्रयास गरे, त्यसलाई टाइमले विशेष महत्त्व दिएको छ।
- सांस्कृतिक प्रभाव: एक र्यापरबाट प्रधानमन्त्री (टाइमको सन्दर्भ अनुसार) सम्मको यात्रालाई अचम्मको रूपान्तरणको रूपमा हेरिएको छ।
बालेन शाहले जहिले पनि भन्ने गरेका छन्, “राजनीति भनेको सेवा र नतिजा हो।” टाइम म्यागजिनको यो सम्मानले उनलाई अब झन् ठुलो चुनौती र जिम्मेवारी थपिदिएको छ। नेपाली जनताका लागि यो एउटा यस्तो सुखद समाचार हो, जसले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपालको छवि एक सुधारोन्मुख र गतिशील राष्ट्रको रूपमा स्थापित गर्न मद्दत पुर्याएको छ।
