विश्वकै ठूलो भिडियो प्लेटफर्म युट्युब (YouTube) ले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) बाट बनाइने ‘डीपफेक’ र भ्रामक भिडियोहरू नियन्त्रण गर्न अत्यन्तै कडा नियम ल्याएको छ। मार्च २०२६ को नयाँ अपडेट अनुसार, अब कुनै पनि क्रिएटरले AI प्रयोग गरेर बनाइएका वास्तविक देखिने तर नक्कली भिडियोहरू अनिवार्य रूपमा खुलाउनुपर्नेछ। यदि कसैले सेलिब्रेटी, नेता वा अन्य व्यक्तिको अनुहार र आवाज बिगारेर डीपफेक सामग्री राखेमा र त्यसलाई लुकाएमा युट्युबले त्यस्ता च्यानलहरूलाई सिधै कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ।
के हो ‘डीपफेक प्रोटेक्सन’ र यसले कसरी काम गर्छ?
युट्युबले प्रयोगकर्ताको सुरक्षाका लागि नयाँ ‘डीपफेक प्रोटेक्सन’ टुल सार्वजनिक गरेको छ। यस प्रविधिले भिडियोमा प्रयोग गरिएको अनुहार वा आवाज कत्तिको वास्तविक छ भन्ने कुराको पहिचान गर्नेछ। विशेषगरी सामाजिक सञ्जालमा बढ्दै गएको नक्कली भिडियोमार्फत हुने बदनामी र ठगीलाई रोक्न युट्युबले यो कदम चालेको हो। अब क्रिएटरहरूले आफ्नो भिडियो अपलोड गर्दा नै ‘यो सामग्री AI द्वारा परिमार्जित हो’ भन्ने लेबल लगाउनुपर्नेछ, जसले गर्दा दर्शकहरू झुक्किन पाउने छैनन्।
यो नियमले नेपालका टिकटक, युट्युब र फेसबुक प्रयोगकर्ताहरूमाझ पनि ठूलो तरङ्ग पैदा गरेको छ। पछिल्लो समय नेपालमा पनि प्रविधिको दुरुपयोग गरी अरूको अनुहार जोडेर अश्लील वा भ्रामक भिडियो बनाउने क्रम बढ्दो छ। युट्युबको यो नयाँ नीतिले नेपाली डिजिटल क्रिएटरहरूलाई थप जिम्मेवार बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। नियम पालना नगर्ने च्यानलहरूको मोनिटाइजेसन रोकिने मात्र नभई स्थायी रूपमा प्रतिबन्ध (Ban) समेत हुन सक्ने बताइएको छ।
अन्ततः, प्रविधिको विकाससँगै बढ्दै गएको सुरक्षा चुनौतीलाई मध्यनजर गर्दै युट्युबले ल्याएको यो ‘डीपफेक विरुद्धको युद्ध’ ले इन्टरनेट जगतलाई थप सुरक्षित बनाउने विश्वास लिइएको छ। सूचना र प्रविधिको क्षेत्रमा आएको यो ठूलो परिवर्तनले प्रयोगकर्ताहरूलाई सत्य र तथ्यपूर्ण सामग्री मात्र हेर्न प्रोत्साहन गर्नेछ।
