अमेरिका–इरानबीचको बढ्दो तनाव र स्ट्रेट अफ हर्मुजमा तेल आपूर्ति प्रभावित भएपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढेको छ। पछिल्लो समय ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य १०० डलर प्रतिब्यारेलभन्दा माथि पुगेको छ।
इन्धनको लागत बढेसँगै विभिन्न देशमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य नियन्त्रण, अनुदान र कर कटौतीको माग गर्दै प्रदर्शन हुन थालेका छन्। बढ्दो इन्धन लागतले यातायात, कृषि तथा उद्योग क्षेत्र प्रभावित भएका छन्।
इन्डोनेसिया
इन्डोनेसियाको दक्षिण सुलावेसीस्थित मकासारमा खाना पकाउने ग्यासको अभाव, विद्युत् कटौती र पेट्रोलमा लगाइएको सीमाका कारण समस्या बढेको छ। पेट्रोल पम्पमा लामो लाइन लाग्नुका साथै इन्धन अभावविरुद्ध विद्यार्थी र अन्य समूहले प्रदर्शन गरेका छन्।
सरकारले मध्यम तथा उच्च आय भएका वर्गलाई दिइँदै आएको इन्धन अनुदान हटाउने विषयमा पनि बहस भइरहेको छ। इन्धनको मूल्य बढ्दा सरकारी बजेटमाथि दबाब थपिएको छ।
फिलिपिन्स
फिलिपिन्समा पेट्रोल र डिजेलको मूल्य बढ्दा सार्वजनिक यातायात तथा माछा मार्ने व्यवसाय प्रभावित भएका छन्। इन्धन किन्न नसक्दा केही माछा मार्ने डुंगा बन्दरगाहमै रोकिएका छन्।
राजधानी मनिलासहित विभिन्न क्षेत्रमा बस तथा राइडसेयर चालकहरूले इन्धनको मूल्यवृद्धिविरुद्ध प्रदर्शन गरेका छन्। सरकारले सार्वजनिक यातायातका चालकलाई एकपटकका लागि आर्थिक सहायता दिने प्रस्ताव गरेको छ।
ग्वाटेमाला
ग्वाटेमाला सिटीमा यातायात मजदुर र आदिवासी अधिकारकर्मीहरूले इन्धनको मूल्यवृद्धिविरुद्ध प्रदर्शन गरेका छन्। उनीहरूले इन्धनको मूल्यमा सीमा तोक्न, अनुदान दिन तथा कर घटाउन माग गरेका छन्।
केही स्थानमा प्रदर्शनका क्रममा सडक अवरुद्ध गर्नुका साथै सवारीसाधनमा आगजनीसमेत भएको छ।
पोर्चुगल
पोर्चुगलमा इन्धनको बढ्दो मूल्यविरुद्ध चालकहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रदर्शन आयोजना गरेका छन्। चालकहरूले सवारीसाधन बिस्तारै चलाउँदै हर्न बजाएर विरोध गरेका छन्।
प्रदर्शनका कारण राजधानी लिस्बनलगायत विभिन्न सडकमा लामो जाम भएको छ। इन्धन लागत घटाउन सरकारमाथि दबाब बढाइएको छ।
बंगलादेश
बंगलादेशमा ग्यास आपूर्तिमा समस्या देखिँदा उद्योग प्रभावित भएका छन्। ग्यास अभावका कारण केही कपडा उद्योगको उत्पादनसमेत रोकिएको छ।
इन्धनको मूल्य बढेपछि डिजेलमा निर्भर उद्योगमाथि थप आर्थिक दबाब परेको छ। विद्युत् कटौती र ग्यास अभावले उत्पादन प्रभावित भएको व्यवसायीहरूले बताएका छन्।
श्रीलंका
श्रीलंकामा इन्धन आपूर्ति घटेपछि केही स्थानमा पेट्रोलियम पदार्थको अभाव देखिएको छ। इन्धनको मूल्य बढ्ने अपेक्षामा वितरकहरूले आपूर्ति घटाउँदा समस्या थपिएको हो।
सरकारले इन्धनको मूल्य समायोजनसँगै अनुदान दिने विषयमा समेत छलफल गरिरहेको छ। तर थप अनुदानले सरकारी वित्तमाथि दबाब बढाउने जोखिम रहेको बताइएको छ।
सिरिया
सिरियामा पेट्रोल र डिजेलको मूल्य २५ देखि ४० प्रतिशतसम्म बढाइएपछि विभिन्न सहरमा प्रदर्शन भएको छ। प्रदर्शनकारीले सडक तथा तेल ट्यांकरका मार्ग अवरुद्ध गर्दै मूल्यवृद्धि फिर्ता लिन माग गरेका छन्।
सिरियाली अधिकारीहरूले लामो समयदेखि जारी युद्ध र आपूर्ति समस्याका कारण इन्धनको मूल्य बढाउनुपरेको बताएका छन्।
विश्व बजारमा इन्धन आपूर्तिको मुख्य मार्गमध्ये रहेको स्ट्रेट अफ हर्मुजमा जहाजको आवागमन निकै घटेको छ। सेप्टेम्बर १६ मा त्यहाँबाट चारवटा मात्र जहाज गुज्रिएको प्रारम्भिक तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ।
