काठमाडौं । ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) स्याम आल्टम्यानले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को विकासले मानिसहरूको काम गर्ने समय घटाएर छोटो कार्यसप्ताह ल्याउने सम्भावना कम रहेको बताएका छन्।
उनका अनुसार एआईले मानिसहरूको उत्पादकता बढाए पनि त्यसको प्रत्यक्ष परिणाम बढी फुर्सद नभई थप प्रतिस्पर्धा र बढी कामतर्फ जान सक्ने सम्भावना छ। उत्पादकता वृद्धि भएपछि मानिसहरूले आराम गर्नेभन्दा पनि नयाँ लक्ष्य हासिल गर्न र प्रतिस्पर्धामा अघि बढ्न थप समय लगाउन सक्ने उनको भनाइ छ।
आल्टम्यानको यो धारणा ओपनएआईसँग जोडिएको विगतको ३२ घण्टे, चार दिने कार्यसप्ताह सम्बन्धी विचारसँग केही फरक देखिएको छ। उक्त अवधारणामा एआईबाट प्राप्त हुने उत्पादकता लाभको हिस्सा कामदारलाई पनि दिनुपर्ने र त्यसको एउटा माध्यमका रूपमा काम गर्ने समय घटाउन सकिने बताइएको थियो।
एआईको लाभ कसरी बाँडिन्छ भन्ने विषय महत्वपूर्ण
प्रविधिले कामलाई सहज बनाए पनि इतिहासमा उत्पादकता वृद्धि सधैं कम काम गर्ने अवस्थामै परिणत नभएको आल्टम्यानको तर्क छ।
इन्टरनेट, कम्प्युटर र मोबाइल प्रविधिको विकासपछि काम छिटो र सहज भए पनि धेरै क्षेत्रमा कामको गति, अपेक्षा र प्रतिस्पर्धा बढेको उदाहरण दिँदै उनले एआईमा पनि यस्तै अवस्था आउन सक्ने संकेत गरेका छन्।
उनका अनुसार कम्पनीहरूले एआई प्रयोग गरेर कम समयमा धेरै काम गर्न सकेपछि बजारमा प्रतिस्पर्धा बढ्न सक्छ। जसका कारण कर्मचारीहरूले पनि बढी उत्पादनशील बन्न र नयाँ अवसर खोज्न थप मेहनत गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।
ओपनएआईको पुरानो धारणा र नयाँ बहस
ओपनएआईले विगतमा एआईबाट सिर्जना हुने उत्पादकता वृद्धिको फाइदा केवल कम्पनीको नाफामा सीमित नराखी कामदारको जीवनस्तर सुधारमा प्रयोग गर्नुपर्ने धारणा राखेको थियो।
यसअनुसार:
- काम गर्ने समय घटाउन सकिने,
- कर्मचारीले बढी व्यक्तिगत समय पाउन सक्ने,
- काम र जीवनबीच सन्तुलन सुधार गर्न सकिने
जस्ता तर्क अघि सारिएका थिए।
तर आल्टम्यानको पछिल्लो भनाइले एआईको प्रभाव बजार, कम्पनीको रणनीति र मानिसको महत्वाकांक्षामा निर्भर हुने देखाएको छ।
एआईले रोजगारीमा कस्तो प्रभाव पार्छ?
एआईले धेरै नियमित काम स्वचालित बनाउन सक्ने भए पनि यसले नयाँ प्रकारका रोजगारी सिर्जना गर्न सक्ने विज्ञहरूको धारणा छ।
एआईका कारण:
- डेटा विश्लेषण,
- एआई व्यवस्थापन,
- प्रविधि सुरक्षा,
- सिर्जनात्मक क्षेत्र
जस्ता नयाँ अवसर विस्तार हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
तर केही विज्ञहरूले एआईको प्रभावबारे तत्काल ठूलो परिवर्तन देखिन बाँकी रहेको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार हालका एआई प्रणालीहरू अझै पूर्ण मानव बुद्धिमत्ताको स्तरमा पुगेका छैनन्।
एआई सिंगुलारिटीबारे पनि बहस
आल्टम्यानले एआई उद्योग ‘सिंगुलारिटी’ तर्फ अघि बढिरहेको बताएका छन्। सिंगुलारिटी भन्नाले एआईले अत्यन्त उन्नत स्तरको बुद्धिमत्ता हासिल गर्ने सम्भावित अवस्थालाई जनाउँछ।
तर यस विषयमा विज्ञहरूबीच मतभेद छ। केहीले एआईको तीव्र विकासले भविष्यमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने बताएका छन् भने केहीले मानवस्तरको सामान्य बुद्धिमत्ता हासिल गर्न अझै धेरै चुनौती बाँकी रहेको बताएका छन्।
मुख्य बुँदाहरू
- स्याम आल्टम्यानका अनुसार एआईले छोटो कार्यसप्ताह ल्याउने सम्भावना कम छ।
- एआईले उत्पादकता बढाए पनि मानिसहरू अझ बढी प्रतिस्पर्धी बन्न सक्ने उनको भनाइ।
- ओपनएआईको पुरानो ३२ घण्टे कार्यसप्ताह अवधारणासँग पछिल्लो धारणा फरक देखिएको।
- एआईको प्रभावले कामको समयभन्दा काम गर्ने शैली परिवर्तन गर्ने सम्भावना।
- एआई सिंगुलारिटीबारे विज्ञहरूबीच अझै मतभेद कायम।
- भविष्यमा एआईको लाभ कसरी बाँडिन्छ भन्ने कुराले कामको स्वरूप निर्धारण गर्ने।
