काठमाडौं । त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) व्यवस्थापन संकायअन्तर्गत मास्टर्स अफ बिजनेश स्टडिज (एमबिएस) प्रथम सत्रको ‘अर्गनाइजेशनल बिहेबियर’ विषयको प्रश्नपत्र परीक्षा सुरु भएको केही मिनेटमै सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको घटना बाहिरिएपछि विश्वविद्यालयले छानबिन प्रक्रिया अघि बढाएको छ।
साउन ८ गते मध्याह्न १२ बजे सुरु भएको परीक्षाको प्रश्नपत्र करिब पाँच मिनेटभित्रै ‘एमबिएस फर्स्ट सेम सेक्शन सी’ नामक ह्वाट्सएप समूहमा साझा गरिएको दाबी गरिएको छ। उक्त समूहमा एक हजार २३ जना सदस्य रहेको देखिएको छ।
घटनाबारे जानकारी सार्वजनिक भएपछि फेसबुक पेज ‘टियु स्टुडेन्ट्स’ले सम्बन्धित ह्वाट्सएप समूहका स्क्रिनसट सार्वजनिक गर्दै विश्वविद्यालयको ध्यानाकर्षण गराएको थियो। पेजका अनुसार परीक्षा सुरु भएको करिब १२:०५ बजे नै प्रश्नपत्र विभिन्न ह्वाट्सएप समूहमा फैलिएको थियो, जसले परीक्षा प्रणालीको गोपनीयता, निष्पक्षता र विश्वसनीयतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको जनाएको छ।
सार्वजनिक स्क्रिनसटमा ‘सुलभ सर’ नामबाट प्रश्नपत्र पठाइएको देखिन्छ। त्यसपछि समूहका सदस्य केशव भट्टले ‘सर, सोलुसन पनि पठाइ दिनु न’ भन्ने सन्देश पठाएका छन्। केही मिनेटपछि सोही व्यक्तिबाट अर्को पीडीएफ फाइल पनि पठाइएको देखिए पनि त्यसको सामग्री के थियो भन्ने खुलेको छैन।
यस्तै, समूहका अर्का सदस्य सुजन पौडेलले आगामी ‘इकोनोमिक्स’ विषयको परीक्षामा ढिला पुग्ने र प्रश्नपत्र यसरी नै समूहमा पठाइदिन आग्रह गरेको सन्देश पनि स्क्रिनसटमा देखिएको छ। यसले प्रश्नपत्र चुहावट योजनाबद्ध रूपमा भइरहेको हुन सक्ने आशंका बलियो बनाएको छ।
घटनालाई गम्भीर रूपमा लिँदै व्यवस्थापन संकाय डीनको कार्यालयले शनिबार नै नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरोलाई औपचारिक पत्राचार गरेको छ। सहायक डीन डा. भरत राईद्वारा पठाइएको पत्रमा सार्वजनिक भएका स्क्रिनसटमा देखिएका व्यक्ति, फोन नम्बर, सम्बन्धित संस्था तथा परीक्षा केन्द्रको पहिचान गरी कानुनी कारबाहीका लागि आवश्यक अनुसन्धान गर्न अनुरोध गरिएको छ।
यसैबीच, त्रिवि परीक्षा नियन्त्रण महाशाखाले घटनाको सत्यतथ्य छानबिन गर्न तीन सदस्यीय समिति गठन गरेको छ। प्रा.डा. अच्युत ज्ञवालीको संयोजकत्वमा गठित समितिमा सहप्राध्यापक डा. पुष्कर रैखला र सहप्राध्यापक डा. महेशराज ओझा सदस्य रहेका छन्। समितिलाई सात कार्यदिनभित्र अनुसन्धान गरी प्रतिवेदन बुझाउने जिम्मेवारी दिइएको छ।
यो घटनाले त्रिभुवन विश्वविद्यालयको परीक्षा व्यवस्थापन प्रणाली, प्रश्नपत्रको सुरक्षा र गोपनीयतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। छानबिनबाट प्रश्नपत्र कसरी बाहिरियो, कसको संलग्नता थियो र परीक्षा प्रणालीमा कहाँ कमजोरी रह्यो भन्ने विषय स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।
मुख्य बुँदाहरू
- एमबिएस प्रथम सत्रको ‘अर्गनाइजेशनल बिहेबियर’ विषयको प्रश्नपत्र परीक्षा सुरु भएको करिब पाँच मिनेटमै ह्वाट्सएपमा सार्वजनिक भएको दाबी।
- ‘एमबिएस फर्स्ट सेम सेक्शन सी’ नामक ह्वाट्सएप समूह (१,०२३ सदस्य) मा प्रश्नपत्र साझा गरिएको स्क्रिनसट सार्वजनिक।
- ‘सुलभ सर’ नामबाट प्रश्नपत्र पठाइएको तथा समाधान मागिएको संवाद पनि स्क्रिनसटमा देखिएको।
- फेसबुक पेज ‘टियु स्टुडेन्ट्स’ले घटना सार्वजनिक गर्दै परीक्षा प्रणालीको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएको।
- व्यवस्थापन संकाय डीन कार्यालयले साइबर ब्युरोसँग अनुसन्धान र कानुनी कारबाहीका लागि अनुरोध गरेको।
- त्रिविले प्रा.डा. अच्युत ज्ञवालीको संयोजकत्वमा तीन सदस्यीय छानबिन समिति गठन गरेको।
- समितिलाई सात कार्यदिनभित्र प्रतिवेदन बुझाउने कार्यादेश दिइएको।
- **घटनाले त्रिविको परीक्षा सुरक्षा, गोपनीयता र विश्वसनीयतामाथि गम्भीर बहस सिर्जना गरेको।
