काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच भएको युद्ध अन्त्यको प्रारम्भिक समझदारी कार्यान्वयन हुन नसकेपछि इरान थप आर्थिक तथा सामरिक संकटमा परेको छ।
गत जुन १७ मा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानबीच सैन्य गतिविधि रोक्ने, स्ट्रेट अफ हर्मुज खुलाउने र ६० दिनभित्र दीर्घकालीन सम्झौता गर्ने १४-बुँदे समझदारी भएको थियो। तर दुवै पक्षले एकअर्कामाथि समझदारी उल्लंघनको आरोप लगाएपछि तनाव पुनः बढेको हो।
अमेरिकाले इरानमाथिको सामुद्रिक तथा आर्थिक नाकाबन्दी कडा बनाएपछि इरानको तेल निर्यातमा ठूलो असर परेको छ। इरानी रियालको मूल्य पनि तीव्र रूपमा कमजोर हुँदै गएको सामग्रीमा उल्लेख छ।
युद्धका क्रममा इरानले हर्मुज जलडमरूमध्य बन्द गरेर अमेरिकामाथि दबाब सिर्जना गरेको थियो। तर पछिल्लो समय अमेरिकी नौसैनिक गतिविधि र खाडी राष्ट्रहरूको सहयोगका कारण हर्मुज नियन्त्रण गर्ने इरानको क्षमता कमजोर हुँदै गएको जनाइएको छ।
यसैबीच इरानभित्रै आर्थिक संकटबारे चिन्ता बढ्न थालेको छ। इरानी सभामुख मोहम्मद बाघेर गलिबाफले सैन्य रूपमा बलियो भए पनि जनता भोकै रहे र आर्थिक वृद्धि तथा घरेलु उत्पादन कमजोर भए देश टिक्न नसक्ने बताएका छन्।
अमेरिकासँगको तनाव लम्बिँदै जाँदा इरानले अब वार्ता गर्ने वा मुठभेड थप बढाउनेमध्ये विकल्प रोज्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ। सामग्रीअनुसार वार्तामा फर्किए पनि इरानले यसअघिको भन्दा थप लचकता अपनाउनुपर्ने सम्भावना छ।
